Prindër që kanë nevojë për kujdes – kujdesi për nënën ose babanë

Çfarë të bëni kur prindërit tuaj kanë nevojë për kujdes?

Kur vjen koha që nëna ose babai juaj ka nevojë për kujdes, ju si bir ose bijë përballeni me kërkesa të veçanta. Frika, pasiguria dhe shumë vendime shpesh e përcaktojnë jetën e përditshme. Këtu duam t’ju japim disa informacione dhe këshilla se si mund ta përballoni megjithatë këtë situatë në mënyrë pozitive – për prindërit tuaj dhe për veten tuaj.

Shenjat e para të nevojës për kujdes

Plakja dhe madje edhe sëmundja nuk do të thonë domosdoshmërisht se prindërit tuaj kanë nevojë për kujdes. Përkundrazi, janë shenja të veçanta që tregojnë një nevojë për kujdes. Këto mund të jenë ndryshime si fizike, ashtu edhe mendore. Ndër shenjat fizike janë lëvizshmëria në rënie, vështirësitë me veprimtaritë e përditshme si higjiena personale ose ngrënia, si dhe rëniet. Shenjat mendore janë shpesh harresa, konfuzioni dhe çorientimi. Kini kujdes edhe ndaj lëndimeve të pashpjegueshme ose ndryshimeve në sjelljen e prindërve tuaj. Nëse vini re një ose më shumë nga këto ndryshime, personi mund të ketë nevojë për mbështetje. Atëherë është radha juaj të ndërmerrni me kohë hapat e nevojshëm dhe të siguroni kujdesin më të mirë të mundshëm.

Hapat e parë kur nevojitet kujdes

Sapo të vini re shenja që prindërit tuaj kanë nevojë për kujdes, duhet të ndërmerrni hapat e parë drejt mbështetjes së duhur. Një qasje e strukturuar është e rëndësishme për të siguruar kalimin drejt kujdesit më të mirë të mundshëm.

1. Flisni me prindërit tuaj

  1. Flisni me prindërit tuaj me ndjeshmëri dhe çiltërsi
  2. Informohuni për nevojat dhe dëshirat e tyre
  3. Diskutoni masat e mundshme të mbështetjes

2. Takimet te mjeku dhe vlerësimet mjekësore

  1. Lini një takim te mjeku për një ekzaminim të hollësishëm
  2. Kërkoni të hartohet një raport mjekësor për gjendjen e tyre shëndetësore
  3. Do të merrni një diagnozë dhe mundësitë e trajtimit

3. Dokumentet mjekësore

  1. Mblidhni dhe rregulloni të gjitha raportet dhe dokumentet mjekësore
  2. Krijoni një dosje të qartë ose një arkiv dixhital
  3. Përditësoni rregullisht dokumentet dhe rezultatet

Këta hapa të parë do t’ju ndihmojnë të keni qartësi se si po zhvillohet shëndeti i prindërve tuaj dhe t’i qaseni hapave të ardhshëm në mënyrë të synuar.

Sfidat e përditshme

Jeta e përditshme me prindër që kanë nevojë për kujdes do t’ju vërë si kujdestar përballë sfidave të reja, të cilat mund të jenë edhe rënduese. Por nuk keni pse t’i përballoni të gjitha detyrat vetëm. Sot ka shumë institucione dhe njerëz që ofrojnë mbështetje, nga shërbimet profesionale të kujdesit dhe këshillimi për kujdesin deri te grupet e të afërmve kujdestarë.

Cili është kujdesi i duhur?

Prindërit tuaj mund të kujdesen në shtëpi ose në një shtëpi kujdesi. Ja disa aspekte që janë të rëndësishme.

Kujdesi në shtëpi

Shumë të moshuar duan të qëndrojnë në shtëpi edhe kur kanë nevojë për kujdes. Deri në një farë mase, kjo është e mundur. Një shërbim kujdesi mund të ndihmojë në jetën e përditshme, për shembull me orë. Dhe nëse e merrni vetë përsipër kujdesin e prindërve tuaj, do të merrni këshillim dhe mbështetje nga një organizatë Spitex (kujdesi në shtëpi).

Kujdesi në shtëpi kujdesi

Në raste të caktuara, një vend në shtëpi kujdesi është i domosdoshëm. Atëherë zgjedhja e institucionit të duhur është vendimtare. Hartoni një listë me kriteret që janë veçanërisht të rëndësishme për ju dhe vizitoni personalisht shtëpitë e kujdesit.

Aspektet financiare të kujdesit

Spitex si kujdes në shtëpi

Ndoshta mund ose dëshironi të kujdeseni vetë për prindërit tuaj. Në këtë rast mund t’ia vlejë të punësoheni nga një organizatë Spitex si pflegehero. Aty merrni një pagë bruto për orë prej CHF 36–42 për të ashtuquajturin kujdes bazë – për shembull ndihmë për t’u ngritur, për t’u veshur, për t’u larë dhe mbështetje të ngjashme.

Kreditë për detyra kujdesi

Nëse kujdeseni personalisht për prindërit tuaj, mund të kërkoni kredi për detyra kujdesi (Betreuungsgutschriften) në arkën e kompensimit të AHV-së (sigurimi zviceran për pleqëri dhe për të mbijetuarit) të kantonit tuaj. Këto kredi nuk paguhen, por llogariten në pensionin tuaj të pleqërisë. Më shumë informacion për këtë temë gjeni në faqen e internetit www.ahv-iv.ch.

Shtesat për kujdesin

Në disa kantone dhe komuna, të afërmit kujdestarë marrin edhe shtesa fikse. Megjithatë, kriteret për to, si dhe shuma dhe kohëzgjatja e pagesës, nuk janë të rregulluara në mënyrë të njëtrajtshme. Si rregull, kërkohet një numër minimal orësh kujdesi dhe shtesa llogaritet në bazë ditore. Më shumë informacion gjeni në faqen e internetit të Zyrës Federale të Shëndetit Publik.

Sigurimi për kujdes dhe arka shëndetësore

Zvicra nuk ka sigurim ligjor për kujdes afatgjatë. Në rast nevoje për kujdes, arkat shëndetësore zvicerane zakonisht paguajnë shërbimet e kujdesit në natyrë, por jo përfitime në para. Nëse dëshironi të mësoni më shumë, kontaktoni arkën tuaj shëndetësore.

Detyrimi për mbështetjen e prindërve që kanë nevojë për kujdes

Në Zvicër ekziston detyrimi për të mbështetur prindërit tuaj sipas të ashtuquajturit detyrim i mbështetjes ndërmjet të afërmve, neni 328 i Kodit Civil Zviceran (ZGB). Megjithatë, ky vlen vetëm në kushte të caktuara. Ndër to janë:

  1. Të ardhurat, pensioni dhe përfitimet plotësuese të AHV-së & IV-së (sigurimi për invaliditet) nuk mjaftojnë për të mbuluar minimumin jetik.
  2. Ekziston një lidhje familjare. E drejta ekziston vetëm për fëmijët, nipërit e mbesat, prindërit dhe gjyshërit, por jo për vëllezërit e motrat ose të afërmit më të largët.
  3. Personi i detyruar për mbështetje jeton në kushte financiare të mira
  4. Nuk ekziston asnjë detyrim tjetër mbështetjeje

Nëse mjetet e familjes nuk mjaftojnë, për kostot e kujdesit mund të kërkohet ndihma sociale.

Ana emocionale e kujdesit

Nëse si bir ose bijë papritur duhet të merreni me kujdesin e prindërve tuaj, frika dhe pasiguria janë shoqërues emocionalë krejt normalë. Aq më e rëndësishme është që t’i kushtoni vëmendje edhe kufijve tuaj psikologjikë. Ne ju rekomandojmë të flisni për këtë me familjen dhe miqtë tuaj dhe, nëse është e nevojshme, të kërkoni ndihmë nga jashtë.

Mos harroni deklaratën paraprake të pacientit

Në rast sëmundjeje të rëndë te të moshuarit, deklarata paraprake e pacientit (Patientenverfügung) është vendimtare. Me të, prindërit tuaj përcaktojnë se cilat masa mjekësore duhet të merren nëse ata nuk janë më në gjendje të vendosin vetë.

Një deklaratë paraprake e pacientit duhet të hartohet edhe kur ende nuk ka sëmundje. Ajo mund t’ju kursejë juve dhe prindërve tuaj situata të vështira. Në kohën e hartimit, personi në fjalë duhet të ketë aftësi gjykimi. Prandaj trajtojeni me kohë temën e deklaratës paraprake të pacientit. Më shumë informacion dhe një model për ta printuar gjeni në faqen e internetit të Konfederatës Zvicerane www.ch.ch/gesundheit/patientenverfügung.

Më shumë artikuj

Lista MiGeL: çfarë është lista zvicerane e mjeteve dhe pajisjeve ndihmëse?

LEXO MË SHUMË >
Lista MiGeL: çfarë është lista zvicerane e mjeteve dhe pajisjeve ndihmëse?

Pensioni i 13-të i AHV-së: çfarë ndryshon për pensionistët në Zvicër nga viti 2026

LEXO MË SHUMË >
Pensioni i 13-të i AHV-së: çfarë ndryshon për pensionistët në Zvicër nga viti 2026

Dëmshpërblimi për pafuqi i AHV-së – ndihmë financiare kur nevojitet kujdes

LEXO MË SHUMË >
Dëmshpërblimi për pafuqi i AHV-së – ndihmë financiare kur nevojitet kujdes